нигезендәФинанс министрлыгы һәм Дәүләт салым идарәсенең 11 нче [2026] номерлы белдерүеһәмДәүләт салым идарәсенең 5 нче [2026] номерлы белдерүе, экспорт салымын кире кайтаруның яңа кагыйдәләре үз көченә керде2026 елның 1 гыйнварыКагыйдәләр акча агымы басымын киметү өчен документлар тапшыру вакытын җиңеләйтсә дә, алар шулай ук очтан-очка аудитларны көчәйтәләр. Күп кенә сәүдә компанияләре кагыйдәләрне үтәмәгән өчен кире кайтару турында кисәтүләр алдылар инде. Рәсми текстларга нигезләнгән бу мәкаләдә өстенлекләр, норматив үзгәрешләр һәм гамәли үтәлеш чаралары ачыклана, һәм кайбер финанс мәгълүмат чаралары тарафыннан таратылган еш очрый торган аңлашылмаучанлыклар ачыклана.
I. Зур җиңеллек: Декларация тапшыру вакыты 36 айга кадәр озайтылды (2026 елның 1 гыйнварыннан соң игълан ителгән экспортларга гына кагыла)
Иске һәм яңа кагыйдәләрне чагыштыру
(1) Алдагы кагыйдә:Гадәти гариза бирү тәрәзәсе таможня тикшерүеннән соңгы айдан алып дәвам итәКиләсе елның 30 апрелендәДокументацияләрдә яки чит ил валютасын җыюда кечкенә генә тоткарлык вакытны үткәрмәскә мөмкин иде, һәм соңарып теркәү процедуралары авыр иде.
(2) 2026 елның яңа буфер кагыйдәләре:
- Өстенлекле гариза бирү чоры:Гадәти теркәү экспорттан соңгы айдан башлап киләсе елның 30 апреленә кадәр.
- Көчле вакыт:Әгәр киләсе елның 30 апреленә кадәр документлар тапшырылмаган булса, ләкин соңыннан барлык валюта керемнәре тутырылган булса, сез барыбер шул вакыт эчендә документлар тапшыра аласызТаможня тикшерүе көненнән башлап 36 ай.
- Каты кисү:Әгәр 36 ай эчендә декларация бирелмәсә, экспортэчке сату дип саналаһәм тулы НДС (гадәттә 13%) кире кайтарылырга тиеш - бернинди дә чара юк.
| Иске сәясәт | 2026 елгы яңа сәясәт |
|---|---|
| Экспорттан соңгы айдан киләсе елның 30 апреленә кадәр документларны теркәү | Өстенлекле теркәү: экспорттан соңгы айдан киләсе елның 30 апреленә кадәр |
| Соңлап документ тапшыру катлаулы һәм оператив яктан авыр булды | Өстәмә ташламалы чор: таможня тикшерүеннән соң 36 айга кадәр, барлык валюта керемнәре җыелган очракта |
| Вакытыннан узган гаризалар өчен аңлашылмаган эш | Каты чикләү: 36 айдан артык вакыт эчендә НДСны 13% кире кайтару белән эчке сатуны башлап җибәрә |
Төп искә төшерүләр:
- 2026 елның 1 гыйнварына кадәр расланган экспортлартүгел36 айлык кагыйдәгә буйсына - иске кагыйдәләр кулланыла.
- Киләсе елның 30 апреленә кадәр гариза бирү вакыты калаиң яхшы тәҗрибә.
Игътибарга лаеклы мөһим нокталар
- Ретроактив кулланылыш юк:2025 елның 31 декабренә кадәр экспортланган товарлар өчен элеккеге кагыйдәләр гамәлдә кала.
- Форекс җыю - соңга калып декларация бирү өчен кирәкле шарт:Әгәр дә сез киләсе елның 30 апреленнән соң гариза бирсәгез, сез валюта квитанциясе буенча тулы документлар бирергә тиеш. Квитанцияләр яки "чек дип саналган" нигезләмә булмаса, ташлама кире кагылачак.
- Кире санау журналын төгәл алып барыгыз:Һәр декларациягә аның экспорт датасын күрсәтегез һәм күзәтү аркасында зур салым югалтуларыннан саклану өчен 36 айлык кисәтү куегыз.
II. Катырак күзәтү: Тәэмин итүчеләрнең үтеп керүен тикшерү - Законлы агентлык экспорты һәм законсыз "сатып алу" практикасы
Яңа кагыйдәләр таможня, салым һәм чит ил валютасы мәгълүматларын берләштерә, бу бөтен тәэмин итү чылбыры буенча - товарларны чыгару, акчалар һәм логистика буенча үзара тикшерүләр үткәрү мөмкинлеген бирә. Ике төп үзгәреш:
1. "Дүрт агым туры килүе" үтеп керү тикшерүләре - ялгыш укудан сакланыгыз
Хәзер салым тикшерүләре таләп итәбизнес логикасы эзлеклелегеарасындаконтрактлар агымы, счет-фактуралар агымы, товарлар агымы һәм фондлар агымы– кайвакыт интернетта таралган "сүзгә сүз бер үк" дигән аңлатма түгел.
- Продукция исемнәрендә, саннарында яки күләмнәрендә акылга сыярлык аермалар (мәсәлән, түгәрәкләү аермалары, берәмлекләрне үзгәртү) аңлатма язмалары һәм логистика документлары белән расланган очракта кабул ителә.
- Шулай да, тәэмин итү чыганаклары, сатып алу счет-фактуралары һәм акча алучы арасындагы теләсә нинди тулысынча аерылу - мәсәлән, бәйләнмәгән өченче якның зур түләүләре яки юрисдикциядән тыш ялган счет-фактуралар - ташламаны шунда ук туктатып торырга һәм рәсми тикшерү башларга этәргеч бирәчәк.
- Хәзер тәэмин итүчеләрне динамик бәяләү таләп ителә; яңа тәэмин итүчеләр һәм продуктларның төп категорияләре өстәмә тикшерүгә дучар булачак.
2. "Экспорт документларын сатып алу" бушлыгы ябылды - Законлы агентлык экспорты рөхсәт ителгән булып кала
(1) “Сатып алу” (таможня декларацияләрен сатып алу):Чын агентлык килешүе булмаганда, игълан ителгән экспортер чын оператордан аерылып торганда, башка оешманың экспорт квалификациясен куллану хәзер системалар арасындагы мәгълүматларны туры китерү аша җиңел ачыклана. Бу практика үзеннән-үзе тотрыксыз агымнарны үз эченә ала һәм, ялган счет-фактуралар яки мошенниклык белән бәйле булса, административ җәзага яки хәтта җинаять җаваплылыгына китерергә мөмкин.
(2) Законлы агентлык экспорты:Әгәр сезнең компания экспорт хокукларына ия булмаса, сез рәсми агентлык килешүе нигезендә квалификацияле агент яллый аласыз, экспорт агентлыгы сертификатын ала аласыз һәм барлык раслаучы документларны саклап калып, төп компаниянең мәгълүматын дөрес итеп хәбәр итә аласыз. Бу ташламаларның законлы юлы һәм "сатып алу" практикасыннан принципиаль аерылып тора - икесен бутамагыз.
III. Интернетта еш очрый торган ялгыш фикерләрне ачыклау (кайбер мәгълүмат чаралары еш кына җибәрә торган хаталар)
IV. Сезнең бизнесыгыз өчен дүрт гамәли үтәлеш адымы
1Тәэмин итүчеләрне кабул итүне һәм даими тикшерүне гамәлгә ашыру
- Яңа тәэмин итүчеләрнең бизнес лицензияләрен, физик адресын һәм җитештерү куәтен тикшерегез.
- Сатып алу чылбырын күзәтеп тору өчен, һәр транзакция өчен сатып алу килешүләрен, китерү язмаларын һәм кертелгән НДС счет-фактураларын саклагыз.
- Ерак районнардагы таныш булмаган тәэмин итүчеләрдән бер тапкыр гына зур бәягә сатып алулардан сакланыгыз.
2Документларны архивлаштыруны стандартлаштырыгыз – 15 көн эчендә электрон рәвештә тутыруны тәмамлагыз
- Өч төп документ категориясен саклагыз: сатып алу/сату килешүләре, транспорт документлары (диңгез/һава һ.б.) һәм таможня декларациясе агентлыгы килешүләре.
- Аерым журналда декларация номеры буенча тәртипкә китерелгән рәсемнәр яки электрон файллар кулланыгыз.
- Тулы вакытка саклагыз5 елюк ителгәнче – югалган документлар инде түләнгән ташламаларны кире кайтаруга китерергә мөмкин
3Форекс җыю контролен көчәйтегез һәм алдан "фаразланган квитанция" дәлилләрен әзерләгез
- Чит ил сатып алучысыннан турыдан-туры түләүне өстен күрегез; өченче як түләүләрен минимальләштерегез.
- Әгәр өченче як түләүдән котылып булмый икән, түләү агентлыгы килешүен һәм ачык сәүдә тарихы турындагы белешмәне саклагыз.
- Начар бурычлар яки түләмәү очрагында, арбитраж, банкротлык яки дәгъва документларын алдан әзерләгез - алар "чек дип саналган" дәлил булып хезмәт итә һәм ташламаны югалтудан саклый ала.
4Эчке кисәтүләрне һәм даими үз-үзеңне бәяләүне көйләгез
(1)Төзекләндерүикеләтә кисәтүләркиләсе елның 30 апрелендәге гариза бирү көнен искә төшерү һәм 36 айга кадәр калган вакытны кире санау.
(2)2026 елдан башлап яңа экспортларга игътибар итеп, барлык тапшырылмаган декларацияләрне квартал саен карап чыгу.
(3)2026 елга кадәрге җибәрүләргә 36 айлык кагыйдәне ялгыш кулланудан саклану өчен, иске һәм яңа бизнес өчен аерым хисап журналларын алып барыгыз.
V. 2026 елгы экспорт салымын кире кайтару кагыйдәләренең төп логикасы
Җиңелрәк сроклар сулыш алу өчен мөмкинлек бирә, ә катгыйрак күзәтү мошенниклыкны киметә.36 айлык ташламалы чор ачык өстенлек, ләкин көчәйтелгән үзара тикшерүләр, дүрт агымлы туры китерү һәм "сатып алу" практикасына катгый тыю таләпләргә туры килү дәрәҗәсен сизелерлек арттыра. Экспортлаучылар гариза бирү вакыты озайтылган дип кенә эчке контрольләрен йомшартмаска тиеш. Киресенчә, тәэмин итүчеләрне тикшерү, документларны архивлау һәм валюта җыю процедураларын көчәйтергә, һәм вакыт-вакыт үз-үзеңне тикшерү үткәрергә, шул ук вакытта норматив куркынычлардан сакланып, полисның ташламалы өстенлекләреннән җиңел файдалану өчен.
Фикер алышу темасы: Яңа кагыйдәләр үз көченә кергәннән бирле, сезнең компания документларны архивлау яки валюта тикшерүе белән бәйле нинди гамәли кыенлыклар белән очрашты? Тәҗрибәгез белән уртаклашырга курыкмагыз - без сезнең аларны ничек хәл итүегезне ишетергә шат булыр идек.
Бастырылган вакыты: 2026 елның 6 июле